ΧΙΟΣ
Η Χίος είναι νησί του Ανατολικού Αιγαίου. Απέχει ελάχιστα από τις ακτές της Μικράς Ασίας. Είναι το πέμπτο μεγαλύτερο σε μέγεθος νησί στην Ελλάδα. Ανήκει στο σύμπλεγμα των νησιών που σχηματίζονται στο Ανατολικό Αιγαίο και στο οποίο συμπεριλαμβάνονται εκτός της Χίου, η Λέσβος, η Λήμνος, η Σάμος, η Ικαρία και ο Άγιος Ευστράτιος. Ο νομός Χίου αποτελείται από τα νησιά Ψαρά, Αντίψαρα και Οινούσσες. Τα κύρια προϊόντα που εξάγει είναι η μαστίχα, το λάδι, τα σύκα και το κρασί ενώ έχει διεθνή φήμη για το μέγεθος και την ποιότητα της ναυτιλίας της. Πρωτεύουσα του νομού είναι η πόλη της Χίου, που λέγεται και Χώρα. Εκεί βρίσκεται και το κύριο λιμάνι του νησιού.
Η Χίος διαιρείται διοικητικά σε δέκα δήμους, αυτούς του Αγίου Μηνά, Αμανής, Ιωνίας, Καμποχώρων, Καρδαμύλων, Μαστιχοχωρίων, Οιννουσσών, Ομηρούπολης, Χίου και Ψαρών. Ο μεγαλύτερος από αυτούς είναι ο δήμος Μαστιχοχωρίων ο οποίος καταλαμβάνει σχεδόν όλο το νότιο τμήμα του νησιού και αποτελείται από τα χωριά Mεστά, Oλύμποι, Πυργί, Eλάτα, Λιθί, Bέσσα, Αρμόλια, Kαλαμωτή και Πατρικά. Έδρα του είναι το Πυργί. Πληθυσμιακά ο μεγαλύτερος δήμος του νησιού είναι ο Δήμος Χίου. Η Χίος έχει συνολικά 52 χωριά.
Οι παλαιότεροι μύθοι αναφέρουν ότι το όνομα «Χίος» προέρχεται από τη Χιόνη που ήταν νύμφη, κόρη του πρώτου Βασιλιά της Χίου του Οινοπίωνα. Εκτός από τη Χιόνη, την πατρότητα της Χίου διεκδικεί και άλλο μυθικό πρόσωπο ο Χίος, γιος του Ωκεανού ή του Ποσειδώνα, που ονομάστηκε έτσι επειδή κατά τη γέννησή του έπεσε πολύ χιόνι. Κατά τον ιστορικό - γεωγράφο Ισίδωρο οι Σύριοι αποκαλούσαν Χίο τη μαστίχα.
Η Χίος σήμερα είναι η πρωτεύουσα του ομώνυμου νομού. Αποτελεί έδρα και μοναδικό δημοτικό διαμέρισμα του δήμου Χίου. Είναι μια πόλη 23.779 κατοίκων, η οποία είναι κτισμένη στο μέσο της ανατολικής πλευράς του νησιού, προσανατολισμένη προς τη χερσόνησο της Ερυθραίας στη Μικρά Ασία.
Η στρατηγική της θέση είναι σπουδαία, καθώς βρίσκεται στο στενότερο πέρασμα προς το βόρειο Αιγαίο. Για το λόγο αυτό αναπτύχθηκε πολύ νωρίς. Το νησί κατοικήθηκε από τα βάθη των αιώνων και οι παλαιότερες ενδείξεις προέρχονται από την Πρώιμη Εποχή του Χαλκού. Ανασκαφές έχουν φέρει στο φως ευρήματα που μαρτυρούν την ύπαρξη μεγάλης ακμάζουσας πόλης, όπως αναφέρεται και στον Ηρόδοτο. Ήταν πόλη Ιωνική, με θέατρο, τεράστιο λιμάνι για 80 πλοία, και με μεγάλο ναό αφιερωμένο στη θεά Αθηνά. Σήμερα, είναι γενικά αποδεκτό ότι ο Όμηρος καταγόταν από τη Χίο και έζησε σε αυτήν τον 8ο αιώνα π.Χ.
Η νεότερη πόλη χτίστηκε με νεοκλασικά κτίρια, έχοντας σαφείς επιρροές από την κοντινή Σμύρνη. Η σημερινή πόλη έχει τα χαρακτηριστικά κάθε σύγχρονης πόλης, διατηρεί όμως κάποια χαρακτηριστικά από το παρελθόν της. Μεταξύ αυτών, το παλιό τζαμί με τον ψηλό μιναρέ, το οποίο στεγάζει σήμερα το Βυζαντινό Μουσείο, το νεοκλασικό γυμνάσιο της Χίου (πρώην Σχολή της Χίου, που λειτούργησε την περίοδο 1792-1822), η επιβλητική νεοκλασική Βιβλιοθήκη Κοραή, κ.ά.
|